SIBUR, müşterilerinin farklı ihtiyaçlarını karşılamak için çok çeşitli temel ve özel TPE sınıfları üretir. SBS ve DST ürün gruplarındaki tüm sınıflar, özellikleri açısından en iyi dünya analoglarıyla aynı seviyededir ve özellikle birçok endüstri segmentinde kullanılmaktadır:
- Otomobil yollarının inşasında asfalt bitümünün modifikasyonu için;
- Su yalıtımı yumuşak çatı ve kiremit üretiminde;
- Ayakkabı, elektrik malzemeleri, kauçuk ürünleri vb. üretimi için çeşitli kompaundların içinde;
- Etiketler, hijyen ürünleri, mobilya ve yapışkan bantlar gibi yapıştırıcı bileşimlerde kullanılmak üzere.
![$image['DESCRIPTION']](/upload/sprint.editor/72a/thhpnjvs85jk6p52m4qbt1l04i8cvhse.png)
Termoelastoplastlar veya Termoplastik elastomerler, veya kısaca TPE, kullanıldığı sıcaklıklarda kauçuk gibi elastikiyet ve esneklik sergileyen, ancak kauçukların aksine ısıtıldığında plastik olarak işlenebilen polimerleri ifade eder. Bu özellik karışımı son derece faydalıdır ve TPE'lerin çeşitli sektörlerde, özellikle de kalıplanabilir ve geri dönüştürülebilir elastik malzemelerin gerekli olduğu segmentlerde kullanılmasına olanak sağlar.
TPE'lerin doğasını daha iyi anlamak için, bu polimerlerin kimyasal düzeyde ne olduğunu kısaca gözden geçirelim. Plastik ve kauçuk özelliklerini tek bir malzemede birleştirmek, yapısındaki farklı polimer bloklarının kombinasyonu sayesinde mümkündür. Bu tür malzemeler, blok kopolimerler olarak adlandırılır. Bu nedenle, en tipik TPE'lerin molekülleri, aralarında elastik-esnek bir polibütadien bloku bulunan iki sert ve plastik polistiren uç blokundan oluşur. Supramoleküler düzeyde, polistiren blokları, polistiren alanları olarak adlandırılan sertlik merkezleri oluşturmak üzere bir araya gelme eğilimindedir. Bu merkezler, genel olarak elastik TPE malzemesine sertlik ve katılık veren polibütadienin elastik matrisi içinde eşit olarak dağılmış durumdadır.
Bütadien stiren kopolimer kullanımı avantajları arasında kauçuk esnekliğinin ve plastik sertliğinin korunduğu geniş bir sıcaklık aralığının bulunmasıdır. Yani elastikiyet kaybı (camsı geçiş) -70 °C'nin altındaki sıcaklıklarda meydana gelir ve viskoz-akışkan duruma geçiş +70 °C'nin üzerindeki sıcaklıklarda başlar. Aynı zamanda, tüm bu geçişler tersine çevrilebilir ve TPE kullanım sıcaklık aralığı böylece 100 °C'yi aşar (-70 ila +70 °C arası). TPE'lerin viskoz-akışkan duruma geçiş ve tersine geçiş yeteneği, ekstrüzyon, enjeksiyon kalıplama, termal kalıplama ve diğer yöntemler kullanılarak onların yüksek sıcaklıkta neredeyse plastiklerle aynı şekilde işlenmesine olanak tanır.
SIBUR'un TPE'leri Türkiye pazarında
SIBUR'un TPE'leri, hem Rus işletmelerine tedarik edilmekte, hem de Türkiye dahil olmak üzere başka ülkelere ihracat edilmektedir. Türkiye'nin çok sayıda ayakkabı üreticisinin olduğu ve gelişmiş hafif sanayiye sahip büyük bir pazar olduğu dikkate alınmaktadır. Ayakkabı üretimi, nihai ürüne esneklik, katılık ve dayanıklılık kazandıran, kolay geri dönüştürülebilir özel butadien stiren termoplastik elastomer sınıfları talep etmektedir. Tedariklerin genişletilmesinin bir parçası olarak SIBUR, Türk ortaklarına ayakkabı bileşikleri üretimi, taban üretimi ve yapışkan bileşimleri oluşturmak için çok uygun olan bir dizi TPE sınıfı sunmaktadır. Şirket, ürünlerini Türk pazarının önceliklerini dikkate alarak uyarlamıştır.
Şu anda Türkiye için SIBUR'un marka çeşitliliğinde tüm temel TEP markaları (bkz. tablo) bulunmaktadır, tabanlarda kullanılan yağ dolgulu SBS RP 8361 ve SBS RP 8561 sınıfları, ayrıca yapıştırıcı kompozisyonlarda kullanılan SBS L 7317 / L 7322 / L 7417 / L 7420 sınıfları da bulunmaktadır. Her biri kendine has özelliklere sahip olan, oldukça geniş TPE sınıf yelpazesi, çoğu Türk ayakkabı üreticisinin ve yukarıdaki segmentlerde faaliyet gösteren diğer şirketlerin ihtiyaçlarını karşılamaktadır.
![$image['DESCRIPTION']](/upload/sprint.editor/a7c/74cnln76nmjfs2cafzeo8186z7zoqx4r.png)
Yol ve çatı kaplama bitümü modifikasyonu için SIBUR'un TPE'leri
TPE kullanılan en büyük alanlarından biri, yol asfalt kaplamalarının ve yumuşak çatı kaplama malzemelerinin kalitesini önemli ölçüde artıran bitüm modifikasyonudur.
Bitüm; malten, asfaltenler, reçineler ve mevcut veya yapay olarak eklenen akışkanlaştırıcıların bir karışımıdır. Bitüm, TPE ile karıştırılırken bitüm ve polimer molekülleri "benzer ile benzer" bir şekilde etkileşime girer: lineer doymuş veya çift bağlı malten ve plastikleştiriciler polimerin polibütadien ağına eklenir ve poliaromatik asfaltenler stiren alanlarını doyurur. Bunun sonucunda polimer, bitümün eklenmesiyle şişerek düzenli bir yapıya sahip bir polimer-bitüm fazı oluşturur. Bu da, modifiye bitümün elastikiyetini, gerilme mukavemetini ve sıcaklık aralığını artırarak otoyol kaplamasında çatlama ve çökme riskini azaltır. Bu faktör özellikle güney ve kuzey bölgeler için önemlidir, çünkü yol kaplamaları sık sık aşırı ısınma veya donma etkisi altındadır. Sonuç olarak, modifiye edilmiş yol asfaltları daha uzun ömürlüdür, yaşlanmaya daha az duyarlıdır ve çakıla iyi yapışma özelliğine sahiptir.
Çatı kaplama bitümünün termoplastik elastomerlerle modifikasyonu, başta ısı direnci ve esneme özelliği olmak üzere bu malzemenin kullanım özelliklerine önemli derecede iyileşme sağlamaktadır.
SIBUR'un TPE'lerinden SBS R 35-00, Türkiye gibi sıcak iklime sahip ülkelerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sınıf, esnek kiremit ve rulo yumuşak çatı kaplaması üretiminde bitümün modifiye edilmesinde kullanılır. Bu markanın artan stiren bileşeni içeriği nedeniyle de nihai malzemeye ısı direnci kazandırır. Otoyol bitümü modifikasyonu için özel bir sınıf olan DST L 30-01 SR sunulmaktadır. Onun en büyük avantajı, nakliye sırasında polimer-bitüm bağlayıcı karışımın delaminasyonunu (tabakaların ayrılmasını) önlemesidir.
![$image['DESCRIPTION']](/upload/sprint.editor/81a/k6v86o5bly9qqshxo448a1kokjgil1ma.png)
Bileşiklerde kullanım için SIBUR TPE'leri
Stiren Bütadien TPE'lerin önemli kullanım alanlarından biri, ayakkabı, elektrik ürünleri ve kauçuktan teknik ürünlerin üretiminde kullanılan bileşiklerin üretimidir. Bir bileşikte kullanılan TPE, nihai ürünün ana özelliklerini belirleyen baz polimer rolü oynar. Diğer bileşenler de eklenerek ürün özelliklerinde istenilen ince ayarlar yapılır. Örneğin, polistiren ilavesi bileşiğin dayanıklılığını ve sertliğini artırırken, yağ-plastikleştirici nihai ürünün reolojisini belirler: akışkanlık ve işlenebilirlik.
SIBUR, hafif sanayi için, özellikle de ayakkabı bileşiklerinin üretimi için özel yağ dolgulu SBS RP 8361 ve SBS RP 8561 sınıfları sunmaktadır. Stiren bütadien TPE'ler doğal olarak ısıya ve güneş ışığına karşı hassastır. Bu da, polimer yapısında istenmeyen çapraz bağlanma nedeniyle jelleşmeye, ürün özelliklerinin kaybına, çatlamaya vb. yol açar. Kuvvetli antioksidan ve stabilizatörler seçimi ve kullanımı sayesinde yeni SBS RP 8361 ve SBS RP 8561 sınıfları, stiren bütadien TPE'ler için ısıl işlem sırasında özelliklerini korumalarını sağlayan yüksek termal stabilite sağlar. Ayrıca, nakliye, depolama sırasında ve ayakkabı tabanı gibi son ürünlerde kullanım sırasında güneş ışığına karşı gelişmiş stabilite sağlar.
SBS RP 8361 ve SBS RP 8561 sınıfları, kolay kalıplamanın yanı sıra polimer ağda optimum yağ dağılımı ile öne çıkmaktadır. SBS RP 8361 sınıfı, %30-33 bağlı stiren ve %30 plastikleştirici yağ içerir. SBS RP 8561 sınıfı ise %50-52 bağlı stiren ve %30 plastikleştirici yağ içerir. Her iki sınıf, özellikleri bakımından Türkiye'de ayakkabı sektöründe kullanılmaya uygundur.
SIBUR, Türkiye pazarı için yağ dolgulu SBS polimer sınıf yelpazesini genişletmek için sürekli olarak çalışmaktadır. Şu anda şeffaf ayakkabı bileşikleri ve teknik kauçuk ürünleri için lineer yağ dolgulu SBS polimer sınıfı geliştirilmektedir.
Yapıştırıcılarda kullanılacak SIBUR TPE'leri
Stiren bütadien TPE'ler, reçineler ve plastikleştirici yağlarla birlikte yapıştırıcı bileşimlerin (ısıyla eriyen yapıştırıcıları) üretiminde de kullanılır. Bileşiklerde olduğu gibi yapıştırıcıdaki TPE, nihai yapıştırıcı bileşiminin sıcaklığını, kohezyonunu ve yapışma özelliklerini belirleyen temel bileşen görevi görür. Reçineler, nihai ürünün yapışmasını etkileyen bir yapışkanlık ajanı rolü oynarken, plastikleştirici yağların eklenmesi, yapıştırıcının viskozitesini ve akışkanlığını belirler.
SIBUR'un sınıf portföyünde solüsyon yapıştırıcı ve ısıyla eriyen yapıştırıcı üretiminde kullanılan SBS polimerleri bulunmaktadır. Bunlar arasında SBS L 7317 / L 7322 / L 7417 / L 7420 sınıfları bulunmaktadır. Birlikte onlar, farklı sektörlerdeki yapıştırıcılara yöneltilen geniş talepleri karşılayarak, optimal özelliklere sahip bir ürün seçme imkanı sunarlar. Yapışkan bant, etiket, hijyenik ambalaj yapıştırıcıları, mobilya ve poligrafi üreticilerinin ihtiyaçlarını karşılayabilmektedirler. Örneğin, mobilya yapıştırıcıları için SBS L 7317 ve L 7417 sınıflarının kullanılması tavsiye edilir, çünkü yüksek diblok kopolimer içeriği nedeniyle harç yapıştırıcıları ve ısıyla eriyen yapıştırıcılar, düşük viskoziteye (iyi kaplama yeteneği ve teknolojiklik) ve yüksek yapışma özelliğine sahiptir.
![$image['DESCRIPTION']](/upload/sprint.editor/d89/803owtv98df0iip3nbjnkz4p3je9t2a9.png)
SBS L 7322 ve SBS L 7420 sınıfları, Food contact ve FDA onaylarına sahiptir. Bu da, gıda ürünleri için kullanılabilecekleri anlamına gelir. Kişisel hijyen ürünlerinin üretiminde kullanılan yapıştırıcılar için de uygundurlar. SBS L 7322 bazlı ısıyla eriyen yapıştırıcılar, düşük viskoziteye (iyi kaplama yeteneği ve teknolojiklik) sahiptir; düşük moleküler ağırlık ve az miktarda diblok kopolimerin varlığı sayesinde yüksek yapışma özelliğine sahiptir. SBS L 7420 markası bağlı stiren içeriğinin artmış olmasıyla son yapıştırma bileşiminin dayanıklılığı ve ısıya direnci üzerinde olumlu etkiler yapar.